Hatschepsut

Gdy faraon Tutmozis umarl w 1518 roku, nastala dosyc skomplikowana sytuacja, jesli chodzi o jego nastepce. Jego dwaj najstarsi synowie zmarli przed nim, tak ze na tron wstapil jego najmlodszy syn, takze noszacy imie Tutmozis. Byl on synem jednej (malo znaczacej) z zon faraona - ksiezniczki Mutnefert. Zeby wzmocnic jego pozycje, ozeniono go z jego przyrodnia siostra Hatszepsut. Tutmozis II i jego zona Hatszepsut rzadzili wspolnie 14 lat. Potem - majacy w miedzyczasie trzydziesci pare lat - faraon Tutmozis II zmarl...Tutmozis II pozostawil po sobie jednego syna (mial go z Isis - dama ze swojego haremu), ktory mial takze imie Tutmozis. Jeszcze przed swoja smiercia Tutmozis II zapowiedzial ze jego nastepca ma byc syn Tutmozis, widocznie widzac wladcze i polityczne zapedy swojej zony i siostry przyrodniej, Hatszepsut. Jednak Tutmozis III wstepujac na tron byl tylko malym dzieckiem, a wiec jego macocha i ciotka Hatszepsut zaczela sprawowac na poczatek wladze w jego imieniu. Ale Hatszepsut miala silna wole i gotowa byla dazyc do wytyczonego sobie celu po przyslowiowych trupach. W drugim roku wladzy w imieniu faraona-dziecka Tutmozisa III, rozpoczela podkopywac jego pozycje i jednoczesnie wzmacniac swoja. Na poczatku zadowalala sie tym ze przedstawiano ja na plaskorzezbach stojaca za Tutmozisem III jako "Krolowa" lub "Wielka krolewska malzonke Tutmozisa II". To sie zmienilo gdy tylko udalo sie jej uzyskac poparcie wysokiej rangi urzednikow panstwowych. Niedlugo potem tez rozpoczela budowe swojej wspanialej swiatyni grobowej (zdjecia z prawej 3 i 4) u stop skal Ad-Dajr Al-Bahri. Byla ona dzielem architekta Senmuta. Hatszepsut mianowala swoja swiatynie grobowa "Ogrodem mojego ojca Amuna". I rzeczywiscie, w jej czasach od glownego wejscia, wzdluz rampy az do wejscia do swiatyni ciagnal sie ogrod zlozony z drzew i roslinnosci. Hatszepsut wielokrotnie podkreslala na plaskorzezbach swoj zwiazek z Amunem. Wszystko to mialo na celu utwierdzenie przekonania ze Hatszepsut zostala wybrana przez Amuna osobiscie by rzadzic jako krolowa. Dlatego tez przedstawiana jest wszedzie z wszystkimi atrybutami godnosci krolewskiej, lacznie z tradycyjna, falszywa broda kultowa.

Kamienne przedstawienie faraona kobietę, Hatschepsut

Nic nie wiadomo o jakis znaczacych wojennych przedsiewzieciach krolowej Hatszepsut. Wiadomo za to o wielu ekspedycjach handlowych zorganizowanych za jej rzadow. Szczegolnie znana jest wyprawa do Kraju Punt (Somalia), zorganizowana w dziewiatym roku panowania krolowej. Wiemy o niej bo jej przebieg przedstawiono na plaskorzezbach na scianach jej swiatyni grobowej. Pochowana zostala Hatszepsut w Dolinie Krolow (Grob KV 20). Jeszcze za zycia Tutmozisa II, Hatszepsut rozpoczela budowe swojego grobowca; jego wejscie znajdowalo sie 72 metry nad ziemia w majacej 91 metrow wysokosci, skalnej scianie malej dolinki na zachodzie. W 1916 roku zostal on odkryty przez miejscowych mieszkancow i przez Howarda Cartera z duzym ryzykiem zbadany. Grob ten nie byl nigdy uzywany i znajdowal sie w nim tylko pusty sarkofag z piaskowca z imieniem krolowej. Carter napisal potem: "Jako `Krolowa` nie mogla ona zrezygnowac z przywileju posiadania grobowca w Dolinie Krolow, jak wszyscy inni faraonowie - i rzeczywiscie sam go tam w 1903 odkrylem - tak ze ze swoejgo wczesniejszego zrezygnowala. Lepiej by bylo dla niej gdyby pozostala przy swoim starym projekcie. W tym ukrytym miejscu w skale, jej mumia miala duze szanse na przetrwanie - w samej Dolinie Krolow bylo to niemozliwe. Chciala byc krolem i podzielila los krolow". Jej mumii nigdy nie znaleziono, ale ostatnionaukowcy zastanawiaja sie czy nie jej mumia jest kobieca mumia odkryta w 1991 roku w KV 21 (grobowiec mamki Hatszepsut). Czas odpowie i na to pytanie... Hatszepsut zmarla w 1483 roku p.n.e. i podejrzewa sie ze Tutmozis, ktory tyle lat musial czekac na swoja kolej by byc krolem, mial w jej smierci swoj udzial. Tak czy owak, dal sie potem uniesc swojej nienawisci do niej i kazal zniszczyc wiele jej pomnikow i plaskorzezb. Najbardziej upokarzajace jednak dla niej bylo, przemilczanie jej imienia na liscie egipskich wladcow.

Użytkownik

amenti

Dodano: 2006-10-22 Nie podoba mi się treść powyz szego artykułu. Hatszepsut jest tu przyedstawiona jako żądna władzy manipulantka, ktorą nie była! Była bardzo dobrym władcą, jednym z lepszych. To, że Tutmosis III nienawidził ją jest wirudną bzdurą. Hatszepsut przydzieliła mu wysokie stanowisko w wojsku, które mu bardzo odpowiadało. Fakt, że usunął jej imię z panteonu władców winikał z tego, iż faraonem nie mogła być kobieta.

Użytkownik	Nefertari
	Dodano: 2007-01-14 Zgadzam się z amenti. Hatschepsut był wyjątkowym faraonem, a to że nie była mężczyzną nie powinno wpływać na ocenę jej postaci. Poza tym artykuł źle się czyta ponieważ brakuje w nim polskich znaków.

Użytkownik	Egipcjanka
	Dodano: 2007-01-23 Artykuł taki sobie. Wiele faktów przemilczanych. I zgadzam się z przedmówczynią. Hatszepsut byłą jednym z większych faraonów w historii Egiptu i to że byłą kobietą nie miało znaczenia. Zresztą w Egipcie kobiety miały większą wolność niż np. kobiety greckie. Dlatego dziwi mnie fakt usunięcia Hatszepsut.

Użytkownik	Loviatar
	Dodano: 2007-01-29 Hatszepsut napawa dumą serca wszystkich feministek. W tym i moje, choć zadeklarowaną feministką nie jestem. Silna kobieta, która umiała sobie poradzić z ciężarem władzy.

Użytkownik	kama
	Dodano: 2007-06-04 Hatschepsut podkopywała się pod tron faraona-dziecka. Zdobywała z czasem większe poparcie i coraz to większą rangę.kiedy pozbyła się faraona-dziecka mianowano ją królową Egiptu.

Użytkownik	Tutanchamonet
	Dodano: 2007-07-05 Zgadzam się z innymi, pomimo wszystko Hatszepsut była wielkim faraonem.Okres jej rządów to lata pokoju, egipska gospodarka rozwijała się świetnie.

Użytkownik	Tutanchamonet
	Dodano: 2007-07-05 Kilka dni temu odkryto prawdziwą tożsamość mumii odnalezionej przez Cartera. To Hatszepsut!!!!

Użytkownik	Hatszepsut
	Dodano: 2007-10-26 Zgadzam sie z opinią autora, Hatszepsut była kobietą o wielkich aspiracjach, a sposób w jaki osiągnęłą władzę nie jest odosobniony w histori. Kto powiedział że tylko mężczyźni mogą piastować najwyższe godności

Użytkownik	Tezeusz
	Dodano: 2007-10-28 Dla tych których to zainteresowało polecam książkę Hatszepsut, tutaj wiele faktów zostało przemilczanych

Użytkownik	Tutanchamonet
	Dodano: 2007-10-28 Tezeusz, a czyjego ta książka jest autorstwa? Z góry dziękuję za odpowiedź.

Użytkownik	Tezeusz
	Dodano: 2007-11-07 autor książki ma na nazwisko Pauline

Użytkownik	Hatszepsut
	Dodano: 2007-12-12 Hatszepsut udowodniła,że kobiety także potrafią rządzić.Nikt nie może zaprzeczyć iż była wielkim władcą.

Redaktor

Lilla Weneda

Dodano: 2008-05-11 Z tego co się wcześniej dowiedziałam Hatszepsut była jedną z najbardziej znanych i zasłużonych postaci Egiptu. Hatszepsut była pierwszą słąwną kobietą w historii. Jej rządy wpłynęły korzystnie na Egipt, była świetną władczynią. Co do usuwania imion, kiedyś natknęłam się na wzmiankę, że usunięcie imienia danego władcy z jego grobowca wiązało się z uniemożliwieniem tej osobie dotarcia do krainy zmarłych. Według wierzeń Egipcjan była to najsurowsza kara jaką mógł ponieść człowiek. Stało sie tak z żoną jednego z faraonów (niestety nie pamiętam ani imienia faraona ani jego żony), która zainicjowała spisek przeciw mężowi, by wynieść na tron swojego syna. Zabiła ona faraona wpuszczając mu do łóżka jadowitą żmiję. Odbył się długi proces, wiele osób zostało straconych. Najwyższym osobom w państwie (w tym synowi zdradzieckiej królowej) oszczędzono hańby publicznej egzekucji. Popełnili oni samobójstwo.

Użytkownik

Pales

Dodano: 2008-06-15 Do Lilla Weneda:tak, żeczywiście coś takiego miało miejsce. Faraon o którym napisałaś to Ramzes któryś, jego żona to Teje. Wszystkich, łącznie z Teje spalono a ich prochy rozsypano po najbardziej uczęszczanej ulicy, Oznaczało to największą hańbę i niemożność udania się w zaświaty. Jedynie synowi faraona pozwolono tego zaszczytu dostąpić, dlatego iż w jego żyłach płynęła królewska krew.Wypił truciznę, a potem go zmumifikowali, i tak dalej.

Użytkownik	Regan
	Dodano: 2008-09-23 Artykuł bogaty merytorycznie, fakty opisane w przystępny sposób. Wielki minus za brak polskich znaków - źle się czyta.

Użytkownik

Polifem

Dodano: 2009-01-05 Hatszepsut jako córka Totmesa (Tutmozisa) I i królowej Ahmes musiała stanowić dla tego faraona coś w rodzaju zastępczego syna jeśli zgodził się na przekazanej jej przez matkę tytułu Boskiej Małżonki Amona przysługującego głównej małżonce faraona. Śmierć 2 następców i pozostanie tylko 1 syna ze związku z mało znaczącą żoną było dla faraona, który z założenia miał żon tyle ile tylko był w stanie zaakceptować, a do tego konkubiny, prawdziwą klęską. Ślub pozostałego syna z córką głównej żony był w związku z tym jak najbardziej zrozumiały i celowy, zwłaszcza, że dysponowała ona predyspozycjami do sprawowania praktycznej władzy, których małżonkowi prawdopodobnie brakowało. I wszystko wskazuje, że taklą władzeę przez kilkanasci lat małżeństwa sprawowała. U Totmesa (Tutmozisa) II sytuacja znowu się powtarza – ma tylko córki z główną żoną i tylko 1 potomka z konkubiną Isis. Logiczna wydaje się obawa, że i ten następca może wcześniej odejść i pragnienie umocnienia władzy faraona nadwątlonej tymi zdarzeniami. Hatszepsut nie tylko przejmuje pełnię władzy po śmierci męża, ale i przygotowuje do takiego zadania swoją córkę Neferure, o czym świadczą podjęte przez nią działania. Niestety , córka umiera ona w wieku kilkunastu lat. Brak jakichkolwiek sygnałów jakoby Hatszepsut podejmowała jakiekolwiek działania w celu usunięcia Totmesa (Tutmozisa) III. To raczej on nie pchał się do piastowania funkcji religijnych i politycznych, które zapewne były nużące i zajmowały mnóstwo czasu. On wolał raczej towarzystwo wojskowych. Zresztą po śmierci Hatszepsut przejmuje wszystkich jej urzedników, a usuwanie podobizn i zapisów poprzedniczki datowane jest na koniec jego panowania – i pewnie można widzieć w tym rękę jego następców. Faraon był dla zwykłych ludzi bogiem który wykonując pewne magiczne czynności zapewnia nadejście deszczy, wylew Nilu, a w konsekwencji przeżycie całego narodu. Te funkcje wykonywać mogła jedynie jako określona postać, która ma dostęp do wewnętrznych kręgów określonych Świątyń. Tych świątyń, które i dziś mają podział na wewnętrzne kręgi do których dostęp miała coraz to mniejszy grupa osób a w końcu tylko sam Faraon w asyście arcykapłana. Zwykły fellach widział tylko z daleka łódź którą przybywał żywy Bóg, żeby zamknąć krąg życia i sprowadzić nowe. Ale to co widzi musiało odpowiadać jego wyobrażeniom – inaczej mógł się np. zbuntować, czy pogrążyć w apatii oczekując na wypełnienie obrzędów. Stąd faraon posiadać musiał odpowiedni strój i insygnia.

Użytkownik

Antje

Dodano: 2009-10-13 Artykuł nie jest zbyt dobry. Po za tym chciałabym zwrócić uwagę na fakt, że wielu wspólczesnych archeologów i antropologów uważ, iż Hatszepsut była dobrym faraonem. Nie można mówić o niej, że była złą władczynią tylko dla tego, że nie kontynułowała polityki podbojów swego ojca. Faktem jest, że Egilt za jej żądów umocnił się i wiele zyskał po przez handel np.: z krainą Puntu. Po za tym kiedy była dzieckiem prawdopodobnie jej ojciec, TotmesI, przygotowywał swoją ukochaną córkę do przejęcia władzy lecz pod wpływem swoich doradców ostatecznie zdecydował się, żę Hatszepsut nie zostanie faraonem tylko żonom faraona. Osobiście uważam ,że jej pretensje do tronu były całkowicie uzasadnione. Tym bardzej, że okazała się lepszym władcą niż jej małżonek.

Gość	Anchesenamon.
	Dodano: 2010-04-10 Hatszepsut jest dla mnie najciekawszą kobietą w XVIII dynastii i w ogóle w Egipcie. Czekam, aż naukowcy odtworzą jej rysy twarzy.

Gość	mereneith
	Dodano: 2010-08-26 Hatszepsut była wielką i potężną władczynią myślę że przedstawianie jej jaką żądną władzy i nienawidzącą Totmesa III królową jest wielkim błędem

Użytkownik	Kleopatra1100
	Dodano: 2010-10-12 Ostatnio oglądałam o niej film. Archeolodzy chcieli znalezć mumię Hatshepsut. Musieli wybrać jedną z czterech znalezionych mumii. Pobrali DNA wszystkich mumii a potem DNA babki Hatshepsut. Niestety wszystkie mumie miały podobne DNA. Znaleziono też skrzynkę z zmumifikowaną wątrobą Hatshepsut oraz z jej zębem. Dopasowali ząb do mumii i tak odnalezli prawdziwą królową...

Użytkownik	sachmet
	Dodano: 2010-12-11 Zgadzam się że artykuł jest tendencyjny , Hatszepsut nie rozpoczęła żadnej wojny , a Egipt za jej panowania był bogatym krajem . Handel i przyjazne stosunki z sąsiadami były priorytetem w polityce zagranicznej Królowej.

Użytkownik	kleopatra14
	Dodano: 2011-12-01 Artykuł ciekawy ale napisany bardzo sztywno; uważam, że postać Hatszepsut jest tutaj źle przedstawiona.

Użytkownik

lessmore

Dodano: 2011-12-05 O merytorycznej stronie artykułu nie mam nic do powiedzenia oprócz tego, że w Internecie i wydawnictwach (niekoniecznie polskich) jest na temat Hatszepsut tyle do znalezienia, że można byłoby napisać o niej artykuł nieporównanie bogatszy w szczegóły i przedstawiający liczne wersje w kwestiach, co do których historycy spierają się do dzisiaj. Natomiast zastanawiające jest niedbalstwo formalne tego tekstu: pomijam oczywiście brak polskich znaków, bo to już wytknięto nie raz. Dlaczego jednak tytuł brzmi z niemiecka "Hatschepsut", a potem używa się polskiej pisowni imienia bohaterki? Nie chciało się poprawić? Co to są "przysłowiowe trupy" i jakie przysłowie Autor(ka) miał(a) na myśli? Na dodatek gdzieniegdzie brakuje liter, a interpunkcja jest, niestety, świadectwem nieuwagi na lekcjach języka polskiego. Może należałoby zatrudnić redaktora?

Użytkownik

damian0884

Dodano: 2011-12-06 Nie znam się dokładnie na historii starożytnej. Jako laikowi w tej materii artykuł, wraz z komentarzami (konstruktywnymi) jest przydatny. Co się zaś tyczy tendencyjności, interpunkcji, polskie znaki itp., to uważam, że nie tylko źle świadczą o komentatorach,ale obniżają wartość tego wątku. W komentarzach powinno się wychwycić ewentualne błędy merytoryczne lub prowadzić konstruktywną polemikę nie zaś, komentarze dla komentarzy. Artykuły dzielą się na polemiczne i informacyjne (zazwyczaj). Ten jest notą informacyjną. Dla laików (a tacy też tu zaglądają) jest przydatny. Tendencyjność można zarzucić wielu artykułom, bo zawsze jest ktoś kto wie więcej i lepiej (lub mu się tak tylko wydaje) Warto oczywiście zwrócić autorowi uwagę na takie rzeczy, ale można to zrobić w sposób bardziej kulturalny. Skoro autor komentarza pisze, że są spory pomiędzy historykami w jakiejś materii, to niech o nich opowie. Jest z tego większy pożytek niż z pustej krytyki. Pozdrawiam