Kommodus

Kommodus był rodzonym synem Marka Aureliusza. Stoicki cesarz miał więcej potomstwa, ale większość wyginęła z powodu nieznanej epidemii jaka przywędrowała ze wschodu wraz z cesarzem Werusem. Podobno chłopiec również cierpiał z powodu choroby, ale uleczył go sławny lekarz Galen (jego to dzieła będą czytane w średniowieczu przez adeptów sztuki Asklepiosa). Aureliuszowi więc został jedynie Kommodus. Nic dziwnego, że cesarz bardzo cenił i wielbił jedynego spadkobiercę. O latach młodzieńczych przyszłego cesarza starożytni przekazują trochę niejasny osąd. Najprawdopodobniej już wtedy Kommodus wykazywał się dużą okrutnością i bezwzględnością jak i po prostu chamstwem. Nikt jednak nie ośmielał się otworzyć oczy Aureliuszowi, ślepo zapatrzonego w swojego jedynego syna.

Marek Aureliusz nigdy nie starał się ukrywać, że to właśnie Kommodusa uczyni następcą. Obdarzył go bowiem trybunatem, a później konsulatem. Razem z synem wyjechał również na drugą kampanię przeciw Markomanom, aby utworzyć nowe prowincje: Markomancję i Sarmację. Jednak cesarz zmarł, kiedy jego plany był już tak blisko urzeczywistnienia. Kommodus jako nowy cesarz podejmuje (jak kiedyś Hadrian) decyzję, że porzuca plany ojca a podbite ziemie zwraca barbarzyńskim plemionom. Dlaczego tak uczynił? Chciał bowiem jak najszybciej wrócić do Rzymu, a aby kampanie doprowadzić do końca trzeba było co najmniej roku walk w dzikich, barbarzyńskich puszczach. Niektórzy, usprawiedliwiając Kommodusa, twierdzili, że to z powodu pieniędzy, które trzeba by poświęcić na dalszą walkę. Ale jeżeli Aureliusz wydał już zawrotną sumę na dwu letnią kampanię, to właśnie przerywanie jej jest wyrzuceniem pieniędzy w błoto ! Decyzja nowego cesarza była jednak niezachwiana. Historia dała Rzymowi już drugą szansę zromanizowania barbarzyńców (wcześniej była klęska Warusa), z której imperium nie skorzystało. Wg przysłowia niewykorzystane szanse się mszczą i tak było w przypadku wiecznego miasta.

Kommodus powróciwszy do Rzymu zajął się (jak niegdyś Neron) tylko sprawami reprezentacyjnymi państwa, faktycznie rządzili jego doradcy. Sam cesarz poświęcał się jedynie ucztom, pałacowym orgiom seksualnym, igrzyskom i wyścigom rydwanów (dokładnie jak wiek wcześniej Neron). Był tak zepsuty, że kiedyś przed publicznością całując swojego sługę, jawnie przyznał się do pederastii ! Jak widać dla cesarza płeć nie grała roli w jego erotycznych wybrykach.

W końcu zawiązał się spisek na życie cesarza. Była w niego wplątana również siostra głowy państwa, a wdowa po Werusie, Lucylla. Jednak z powodu opieszałości zamachowca, Kommodus uratował życie.

Od tego czasu lubieżny cesarz stał się strasznie podejrzliwy i rozpoczął falę zabójstw, wymuszonych samobójstw i konfiskat majątków (taka sama sytuacja miała miejsce za panowania Kaliguli). Nikt nie był bezpieczny. Mimo wszystko cesarz odsunął się od sprawowania władzy, a imperium kierował prefekt pretorianów Perenis. Jak niegdyś Sejan za rządów Tyberiusza i również jak Sejan został zgładzony przez cesarza, gdy ten odkrył niebezpieczne aspiracje swojego prefekta.

Na szczęście dla imperium na granicy nie było większych zamieszek. Ciekawe co by się stało gdyby wojnę wywołała np. Monarchia Partyjska?

W końcu cesarz, który żyje w zupełnym zepsuciu musi popaść w obłęd. Jak kiedyś Kaligula uważał się za bogów, tak teraz Kommodus postanowił, że będzie Herkulesem.

Arystokracja nie mogła ciągle patrzeć na wyczyny szaleńca (który, jak wcześniej wykazałem miał najgorsze paralelne rządów Tyberiusza, Kaliguli, Nerona) i zawiązała spisek. Tym razem się powiódł. Najlepsza dynastia w dziejach Rzymu, dynastia Antoninów, kończy swoje istnienie na lubieżnym, krwawym szaleńcu. Czyż to nie zaskakujące ?

Użytkownik	Egipcjanka
	Dodano: 2007-01-23 Bardzo ciekawe, panie administratorze. Słyszałam dużo o tym władcy (pewnie dlatego, że rozdmuchiwali swoimi czasy Gladiatora), ale naprawdę mało o nim wiedzioałam. Artykuł przybiżył mi postać Kommodusa.

Użytkownik	Loviatar
	Dodano: 2007-01-30 Mam nadzieję, że nikt tu nie buduje obrazu Kommodusa na podstawie Gladiatora. To tak a propo komentarza wyżej. Tekst ciekawy i rzeczywiście przybliża postać Kommodusa laikom.

Użytkownik	Pipen
	Dodano: 2007-11-01 Czy nie uważacie więc, że ironią wydaje się fakt,iż w przeciwieństwie do swojego poprzednika cesarz ten okazał się okrutny? A tak dla ciekawostki dodam,że Kommodus walczył również jako gladiator na arenie.

Użytkownik

djstarosta

Dodano: 2007-11-26 Gladiator...no cóż. Nie możemy opierać się na filmach. W "Gladiatorze" Kommodus ginie na arenie w walce z Maximusem. W "Upadku Cesarstwa Rzymskiego" (1964) ginie w walce z Liwiuszem w "czworoboku" uformowanym przez żołnierzy. Polecam ten właśnie film, jest rewelacyjny. Jednak nie opierajmy się na filmach. W rzeczywistości Kommodus ginie w wyniku spisku 31.12.192 r.n.e. Marek Aureliusz najprowdopodobniej umarł w wyniku zarazy w Vindobonie (dzisiejszym Wiedniu). W obu filmach przedstawione jest, jakby padł ofiarą spisku. W "Upadku Cesartwa Rzymskiego" pojawia się też wątek, iż Marek Aureliusz nie był ojcem Kommodusa. Daje to do myślenia, mając na względzie obłęd i okrucieństwo tego drugiego. Zapraszam do dyskusji. :-)

Użytkownik

kaskowalski

Dodano: 2008-09-28 No, fajny artykuł, tylko trochę krótki... Mam słabość do cesarzy uznawanych przez potomność za potwory, tymczasem np. o Neronie i Kaliguli jest do wyboru sporo interesujących opracowań, a o Kommodusie dosłownie nie ma co czytać. Jakby ktoś znał dobrą książkę na jego emat, to poproszę o namiar. A co do walk gladiatorskich, Kommodus nie był pierwszym cesarzem, który je uprawiał. Z tego, co wiem pierwszy był Kaligula - jego przeciwnik okazał brak instynktu samozachowawczego pozwalając się cesarzowi pokonać. Kommodus wyróżnił się tym, że swoje gladiatorski hobby doprowadził do szaleństwa. Gdyby nie zamach rozpocząłby swój kolejny konsulat w stroju secutora. A co do samych walk - były nie tyle ustawiane, co tak zorganizowane, by cesarz musiał wygrać, bez względu na to, jak by się jego przeciwnik nie starał. A i sam Kommodus był bardzo dobrym szermierzem, a łucznikiem jeszcze lepszym. Ćwiczenie czyni mistrza;)

Publicysta

melkart

Dodano: 2009-02-27 szczerze ja nie przepadam za tym władcą i bynajmniej nie zpowodu obu wymienionych przez komentujących filmów. Kommodus ograniczył rolę senatu czyniąc z niego bezwolną instytucję, która mogłaby przecież nieraz zapobiec różnym negatywnym wydarzeniom w historii cesarstwa. kolejnym minusem było oparcie swej władzy na armii,której podwyższył żołd(co stanie się w przyszłości przyczyną bardzo wielu buntów i kłopotów). Kolejnym minusem jest to ,że prześladował chrześcijan.

Gość	pretorianin
	Dodano: 2011-01-17 a jednak panowanie kommodusa to złoty wiek imperium może jednak nie był tak z złym cesarzem

Gość	Nick
	Dodano: 2011-11-19 Zainteresował mnie wpis o prześladowaniu chrześcijan. Dobra uwaga i bardzo na miejscu. Fascynowanie się natomiast i gloryfikacja tego cesarza powoduje, że nasze poczucie sprawiedliwości oraz zasad moralnych niestety bardzo szwankuje.