Zmiany twarzy Nerona

Powszechnie uważa się, że twarze osób panujących są przedstawiane na rzymskich monetach antycznych bardzo realistycznie. Znany jest przypadek posągu Marka Aureliusza, który – po odkopaniu – zidentyfikowano jako tego właśnie władcy na podstawie portretów z monet. Idąc tym tropem prześledźmy zmiany twarzy Nerona w trakcie jego panowania.

Neron (Tiberius Claudius Nero Caesar Drusus Germanicus) ur. 37 n.e., zm. 68 n.e., cesarz w latach 54-68 n.e. Był cesarzem Rzymu tylko przez 14 lat. Na tron wstąpił w wieku 17 lat zaś panowanie swe zakończył w wieku 31 lat.

Zastanawiające są zmiany jego fizjonomii na monetach z tego okresu:

• Moneta 1: Neron w wieku 13-14 lat, twarz nastolatka.
• Moneta 2: Neron w wieku 23-24 lat, a więc przed pożarem Rzymu.
• Moneta 3: Neron w wieku 30-31 lat, a więc krótko przed śmiercią – wiszące podgardle tłuściocha, w dodatku porośnięte „sierścią”.

Moneta 1: Neron jako Cezar, srebrna tetradrachma z Efezu z lat 50-51 n.e. Av: NERONI CLAVD CAES DRVSO GERM, popiersie na lewo. Rev: COS DES - PRINCI - IVVENT, tarcza otoczona wieńcem laurowym. RIC 121 [Claudius], RPC 2225, RSC 82a.

Moneta 2: Denar Nerona z lat 60-61 n.e. Av: NERO CAESAR AVG IMP, popiersie w prawo. Rev: PONTIF MAX TR P VII COS IIII EX-SC, Ceres stojąca na lewo z berłem i rogiem obfitości. RIC 24, RSC 218.

Moneta 3: Srebrny denar Nerona z lat 67-68 n.e. Av: IMP NERO CAESAR AVG P P, Popiersie w wieńcu laurowym w prawo. Rev: orzeł legionowy między dwoma sztandarami. RIC 68, RSC 356, BMC 107.

Użytkownik	grejt
	Dodano: 2006-10-28 Brakuje tu jakiejś głębszej analizy :) O czym świadczą te zmiany? Co mogło być ich przyczyną? etc. pozdrawiam!

Redaktor	Numismaticus
	Dodano: 2006-10-31 No właśnie. Aż się samo nasuwa, że to było spowodowane jego hulaszczym i wysoce niemoralnym trybem życia. Ale takie rozumowanie to łatwizna. Jest zbyt oczywiste. Może więc wyrzuty sumienia? Albo inne czynniki? Jakie? Oto zagadka. Pogadajmy o tym. Jakie koncepcje Się Wam nasuwają?

Redaktor naczelny

Paweł Bąkiewicz

Dodano: 2006-11-01 Trudno jednak nie zgodzić się, iż na tuszę Nerona wpływał rozpustny tryb życia; ciągłe, suto zastawiane uczty musiały mieć jakieś konsekwencje w wyglądzie. Jednak należy również pamiętać, iż Neron uprawiał sporty; jak większość ówczesnych młodzieńców żywo interesował się wyścigami rydwanów, sam często powożąc. Przecież cesarz wielokrotnie uczestniczył w wielu zawodach, zarówno sportowych jak i artystycznych (nie trzeba chyba nadmieniać, że zawsze wygrywał ;) ). Z tego powodu, trudno jednoznacznie określić przyczyny "zdecydowanego przybierania na wadzę" cesarze. Może wpływ miała jakaś choroba ? Warto również zauwayć dokładność i realizm przedstawianych postaci na monetach. Przecież otyły Neron mógłby zażądać aby jego wizerunek numizmatyczny przypominał bardziej Achillesa, a nie otyłego mężczyznę. Dlaczego jednak było inaczej ? Czyżby cesarz obawiał się jeszcze większych, z tego powodu drwin wśród ludu ?

Redaktor

Numismaticus

Dodano: 2006-11-01 Z pewnością to te uczty a chyba zwłaszcza brak samokrytycyzmu. Przecież otoczenie mu schlebiało, uważał się za genialnego śpiewaka i poetę. I nie patrzał w lustro lub jeśli... to widział to co chciał widzieć. Precyzja odwzorowania twarzy na monetach rzymskich jest zresztą uderzająca. Doskonale widzć proces starzenia się, gdy się porówna monetę z początku i końca panowania u władców którzy długo rządzili. jest jeszcze jeden bardzo ciekawy aspekt tej sprawy: Rzym u szczytu potęgo, zajmuję prawie całą dzisiejszą Europę i część Azji, w różnych częściach imperium działa jednocześnie kilkadziesiąt mennic i wszystkie wypuszczają monety z bardzo dokłądną twarzą cesarza. Czy więc matryce do tłoczenia monet wyrabiano centralnie w Rzymie posługując się wzorcowym portretem cesarza i rozsyłano je po prowincjonalnych mennicach czy też matryce powstawały na miejscu? Jeśli to drugie, to musiał istnieć bardzo sprawny system wykonawstwa wzorcowych portretów cesarza i ich rozsyłania po mennicach. Jak i na czym były te portrety robione? Byłyjuż na ten temat dyskusje wśród numizmatyków, ale nie doprowadziły, jak dotąd, do zadawalających konkluzji.

Redaktor

Numismaticus

Dodano: 2006-11-02 I jeszcze jedna istotna kwestia: Wierność odwzorowania twarzy na monetach zmieniała się. Moim zdaniem szczyt doskonałości osiągnęła na monetach greckich w czasach hellenistycznych. Rzym republikański czerpał z tego szroko i pod tym względem monety też były znakomite. Początki cesarstwa (I i II wiek) prezentowały się tu już nieco gorzej, ale tylko "nieco". A potem to już jednak stopniowy upadek. Wraz z upadkiem Rzymu upadała sztuka robienia monet. W czasach dynastii Konstantynów (IV w.) wprowadzono standaryzację: portrety różnych władców niewiele się między sobą różnią, są bliźniaczo podobne. Identyfikacja tych monet już nie jest możliwa na podstawie portretów. Następnie Bizancjum - pełny schematyzm. A np. X i XI wiek to wręcz prymitywizm, schematyzm i krańcowe uproszczenia. Temat ten jest ciekawy i wart jest oddzielnego artykułu, popartego przykładowymi zdjęciami monet.

Użytkownik

grejt

Dodano: 2006-11-05 Hmm. mógł też cierpieć na jakąś chorobę genetyczną, o której nie mamy pojęcia :) co do numizmatyki - wydaje się jednak, że matryce musiano wyrabiać w Rzymie. Choć, znając kunszt i perfekcyję Rzymian (inny przykład - szkło warstwowe) mozna wysnuć taką oto hipotezę, że wystarczyło zwyczajnie, iż kupic przybyłz Rzymu do choćby Hiszpanii, zapłacił ew wymienił tylko monetę z wizerunkiem Cesarza i gotowe. Teraz wystarczy tylko spreparować odpowiednią, analogiczną monetę w miejscowej mennicy, gdzieś w Tarraco, czy Valentii. Ale totylko takie moje bajanie :) pozdrawiam!

Redaktor

Numismaticus

Dodano: 2006-11-07 Owszem, mogło tak być. Wśrod znawców numizatyki antycznej przeważa jednak pogląd, że wizerunki aktualnego władcy były do mennic prowincjonalnych przekazywane w formie medalionów. O ile monety mają średnicę od kilkunastu do ok. 30-35 mm to medaliony (a zachowało się ich trochę do naszych czasów)już od 40 do 60 mm. To mogły więc być te wzorce. Ale to jest oczywiście tyko gdybanie. Jeśli będzie zainteresowanie tym tematem to przygotuję w wolnych chwilach kolejny artykuł nt. wierności wizerunków władców na monetach w układzie historycznym, aż do średniowiecza a może do Polski królewskiej. Co prawda wykracza to nieco poza historyczne ramy tego portalu, ale chyba tylko nieco.

Użytkownik	Neron
	Dodano: 2008-02-08 Portrety władców były bardzo idealizowane sam posiadam 9 monet Nerona i rzeczywiście różnią sie i zgodze sie że może to być wina medalionów każda mennica różna twarz widziałem wiele monet Nerona nawet na 1 miał garbaty nos ciekawy okaz niestety nie mój...