Cywilizacje egejskie

Cywilizacja mykeńska

Monumentalne budowle Mykeńczyków budziły zachwyt wśród ich greckich potomków

Młodszą cywilizacją egejską, rozwijającą się w okresie 1600-1200/1100 p.n.e. była cywilizacja mykeńska. Jeszcze w środkowej epoce brązu istniała na terenie Grecji rolnicza kultura helladzka. Ludność tej kultury była już w dużej części grecka. Powstająca cywilizacja mykeńska przejęła od Minojczyków wiele koncepcji w dziedzinie kultury i technologii. Naczelnicy wraz z drużynami osiągnęli dominację nad swymi pobratymcami i zaczęli budować twierdze na górskich szczytach. Stały się one pałacami królów- wanaksów. Były to potężnie umocnione kamienne fortece z budowlami mieszkalnymi i gospodarczymi. Charakterystyczne stały się megarony- sale z paleniskami poprzedzone dziedzińcem z kolumnadą stanowiące główną część pałaców. Pałace zdobione były malowidłami naśladującymi styl minojski. W obrębie cytadel znajdowały się także zabudowania gospodarcze i groby królewskie (szybowe lub tolosowe- z okrągłą kamienną kopułą grobową). Grobowce były bardzo bogato wyposażone w broń, ozdoby, naczynia i inne drogocenne przedmioty. Budownictwo mykeńskie, zwłaszcza obronne reprezentowało wysoki poziom. Rzemieślnicy wytwarzali w wielkich centrach produkcyjnych broń i narzędzia z brązu, biżuterię i przedmioty złote, różnorodne naczynia gliniane, figurki i pieczęcie. Królowie rezydujący w fortecach rozsianych po całej Grecji byli władcami niezależnych państewek. Drugim po królu urzędnikiem był lawagetas- dowódca wojska i majordomus. Wojska mykeńskie składały się z ciężkozbrojnej piechoty uzbrojonej w duże tarcze, włócznie i miecze, oraz z rydwanów, których załogi złożone były z ciężkozbrojnych arystokratów. Po wojownikach i arystokratach najniższą w hierarchii warstwą ludności byli zależni chłopi i niezbyt liczni rzemieślnicy, a także niewolnicy pracujący dla króla i szlachty. Istnieli też pisarze posługujący się pismem linearnym B, będącym zapisem wczesnej formy języka greckiego. Pismo to było używano niemal wyłącznie do celów gospodarczych.

Religia mykeńska była politeistyczna, wiele jej bóstw to późniejsi bogowie starożytnej Grecji (Zeus, Hera, Posejdon, Hermes). W obrębie pałaców znajdowały się małe pomieszczenia służące kultowi bóstw. Mykeńczycy handlowali z Bliskim Wschodem, Grecją i Europą. Ich faktorie handlowe znajdowały się na Cyprze i w południowej Italii. Mykeńska ceramika docierała do wszystkich cywilizowanych krajów ówczesnego świata.
Znanych jest kilka pałaców mykeńskich będących ośrodkami niezależnych państw- Mykeny, Tiryns, Pylos, Sparta, Ateny, Teby, Gla, Iolkos, Orchomenos. W XIV w. p.n.e. cywilizacja Myken objęła swym zasięgiem Grecję kontynentalną i Tesalię oraz Wyspy Morza Egejskiego. Niedługo potem ludność grecka opanowała zachodnie wybrzeże Azji Mniejszej, Kretę, Cylicję i część Cypru. Odległym echem tej ekspansji jest być może opowieść o wojnie trojańskiej. W tekstach hetyckich mykeńscy Grecy opisywani byli jako Ahhijawa- potężne mocarstwo na zachodzie. W wyniku ruchów ludnościowych, wielkich migracji u schyłku epoki brązu. Około 1200 roku p.n.e. atak indoeuropejskich najeźdźców z północy (Frygów? Traków? Dorów?) spowodował zniszczenia i pożary prawie wszystkich mykeńskich fortec. Następne ataki zniszczyły resztę pałaców i osad, a część ludności wyemigrowała do Azji Mniejszej, na Cypr i Kretę. Cywilizacja w tym regionie załamała się, a odrodziła się ponownie dopiero w epoce żelaza (800 p.n.e.).

Użytkownik	Heliodora
	Dodano: 2007-08-08 Istnieje teoria, że pałace Krety, takie jak Knossos były "pałacami grobowymi" służącymi pochówkom kultowi zmarłych. Udowadnia to H.G. Wunderlich w swojwj książce (wyd. polskie):Tajemnica Krety.Kraków 2003, Universitas Powołuje się m.in. na analogie z grobowcami etruskimi. Bardzo interesująca lektura!

Użytkownik	tekla
	Dodano: 2007-09-30 Ciekawy, bogaty, jasno napisany artykuł.

Użytkownik	peregrinator
	Dodano: 2007-11-25 Bardzo szczegolowy i dokladny opis obu cywilizacji. Bardzo mi sie podoba.

Użytkownik	greensprout
	Dodano: 2008-10-09 "Około roku 1450 p.n.e. nastąpił potężny wybuch wulkanu na Wsypie Santoryn" ...Nie nastąpiło to przypadkiem ok. roku 1600 p.n.e ? w wielu źródłach mam właśnie tą datę, a nawet 1680. Szczególnie, że z tego co wiem, najazd Mykeńczyków nastąpił już w roku 1600 p.n.e. Proszę o rychłą odpowiedź ;-).

Użytkownik	antygona81
	Dodano: 2008-11-22 Jasno,przejrzyście ciekawie.....:) jeśli chodzi o wybuch wulkanu na Wyspie Santoryn ja doszukałam się daty 1500r p.n.e a nawet 1600...:)

Redaktor	Lilla Weneda
	Dodano: 2009-12-09 Bardzo ciekawa praca, dobrze napisana. Przyjemnie się ją czyta. Styl autora wciąga. Jest w niej zawarte wiele pożytecznych informacji. Daję dodatkowy plus za duże i ładne zdjęcia.

Gość	astral124
	Dodano: 2012-02-07 Z tego co mi wiadomo chociażby z map to Eteokreteńczycy przetrwali, lecz na wschodnim krańcu wyspy. Błąd!