Wojsko greckie

Greckie Wojsko

U zarania okresu archaicznego najważniejszą formacją greckiej armii była kawaleria. Żołnierze sami musieli kupować konie i broń, dlatego w dawnych armiach dominowali bogacze, którzy mogli sobie na to pozwolić.

Piechota:
Początkowo piechota była raczej uboga, dlatego jej wyposażenie nie należało do kosztownych. W VII wieku p.n.e. wykształciła się nowa elitarna piechota, zwana hoplitami, którzy byli dobrze wyszkoleni i dysponowali wysokiej jakości sprzętem. Wkrótce hoplici zaczęli dominować w armii a jednostki kawalerii stały się mniej liczne.

Wojska Pomocnicze:
Biedota, która nie mogła sobie pozwolić na kupno drogiej broni i zbroi, zasilała szeregi lekko zbrojnych jednostek pomocniczych. W ich skład wchodzili łucznicy, piechurzy wyposażeni w proce oraz tzw. psilojowie, uzbrojeni w pałki i kamienie.

Oblężenie:
Podczas wojen powszechnie stosowano taktykę długotrwałego oblegania miast, aby je całkowicie odizolować od świata i wziąć głodem. W latach 305-304r. p.n.e. miasto Rodos przez rok stawiało opór armii macedońskiej, która ostatecznie musiała odstąpić. Zgodnie z inną taktyką armia powinna zaatakować miasto i wziąć je szturmem, stosując różne rodzaje broni i zabijając obrońców.

Broń Oblężnicza:
Około 400 roku p.n.e. Grecy zaczęli używać ciężkiego drewnianego tarana którym, kruszyli mury i bramy obleganych miast. Na końcu tarana instalowano wykuty w brązie barani łeb. Kołysany przez grupę mężczyzn drąg zwisał na linach przymocowanym pod drewnianym zadaszeniem. Atakująca armia używała również wież oblężniczych – wysokich drewnianych konstrukcji które przesuwano do murów miasta aby skutecznie razić przeciwnika

Hoplici

W VII wieku p.n.e. elitarną formacją greckiej armii stali się hoplici. Wszyscy mieli podobną odzież i broń lecz w większości armii nie stosowano specjalnych mundurów.

Ekwipunek:
Aby chronić ciało hoplici nosili rodzaj pancerza zabezpieczającego piersi i plecy. Wczesne modele składały się z dwóch części wykonanych z brązu połączonych z boku skórzanymi pasami. Później hoplici zakładali elastyczniejsze zbroje wykonane ze skóry i brązu. Wojownicy nosili na nogach ochronne nagolenniki z brązu. Mieli też tarcze z brązu i skóry oraz drwa rodzaje broni: potężną włócznię która stanowiła podstawowe narzędzie walki oraz krótki żelazny miecz.

Hełmy wykonywano z brązu i często zdobiono grzebieniami z końskiego włosia. W miarę upływu lat zmieniały się wzory stosowanych hełmów. Najprostsze hełmy typu kegel i korycki noszono w VII wieku p.n.e. Od nich wywodzą się różne rodzaje hełmów m.in. iliryjski. W najprostszych hełmach koryckich z czasem zaczęto wykonywać otwory na uszy aby żołnierze lepiej słyszeli w trakcie bitwy. Hełm chalkidzki nie osłaniał uszu oraz ust. Między V a II w p.n.e. popularnością cieszyły się hełmy trackie o wierzchołku umieszczonym z przodu i długich osłonach na policzki.

Grecki szyk bojowy - falanga

Formacja Bitewna:
W przeciwieństwie do wcześniejszych piechurów hoplici nie staczali pojedynków trakcie bitwy tylko ruszali do boju w zwartej formacji zwanej falangą. Taka taktyka wymagała dyscypliny starannego wyszkolenia i dokładnej koordynacji. Falangę stanowił długi blok żołnierzy obejmujący zwykle 8 rzędów. W razie zranienia lub śmierci jednego z hoplitów jego miejsce zajmował inny stojący za nim. Każdego wojownika chroniły dwie tarcze: jego własna oraz towarzysza z prawej strony. Żołnierz stojący najbardziej na prawo pozostawał jednak częściowo odsłonięty z lewej strony przez co prawe skrzydło falangi było jej najsłabszym punktem. Podczas bitwy dowódcy starali się uderzać właśnie w to miejsce.

Atak:
Atakująca falanga z całej siły nacierała wprost na wroga. Dwa oddziały wzajemnie się odpychały dopóki jeden z nich nie ustąpił pola.

Redaktor	pontifex
	Dodano: 2007-01-19 Przyczepię się do jednej rzeczy - ukośna falanga nie była wynalazkiem Aleksandra. Stosowano ją już wcześniej (Tebańczycy przeciw Spartanom pod Leuktrami). A tak w ogóle to bardzo fajny artykuł :)

Użytkownik	kris93
	Dodano: 2007-01-29 Bardzo ciekawie opisane greckie wojsko. Mało na ten temat wiedziałem, a ten tekst powiększył mołą wiedzę. Lubię greckie wojsko.

Użytkownik	klaudiusz
	Dodano: 2007-02-10 podoba mi się ten artykuł ale powinno być więcej zdjęć

Publicysta	dario
	Dodano: 2007-04-09 bardzo dobry tekst. Jednostki Greckie mam na myśli hoplitów były przed legionami Rzymskimi najlepsze na świecie.

Użytkownik

kipriotis

Dodano: 2007-05-25 Tak zwany szyk ukosny falangi wprowadzony zostal nie przez aleksandra a przez tebanczyka epameinondasa a po raz pierwszy urzyty w roku424p.n.e w trakcie trwania wojny peloponeskiej przez pagondasa syna aeolidasa w bitwie pod delium/delion w trakcie ktorej bral udzial rowniez sokrates,przebiegu nie bede opisywal bo nie chyba o to chodzi a praca generalnie bardzo mi sie podobala podam jeszcze zrodlo z ktorego skorzystalem John Warry: Warfare in the Classical World. University of Oklahoma Press, Norman 1995

Użytkownik	kalo
	Dodano: 2007-06-10 Artykuł bardzo ciekawy, jednak proponował bym jego uporządkowanie i poprawienie.

Użytkownik	wojtas12
	Dodano: 2007-07-16 jak rzymianom udało sie pokonać greków !! może dzięki podziałowi armii na luźne manipuły ?? albo dzięki pilum rzucanym na odległość bo z falangą nie mieli szans !!!

Redaktor

pontifex

Dodano: 2007-07-17 Nie powiedziałbym, że legiony nie miały szans z falangą. To raczej typowa falanga hoplitów nie miała z nimi szans. A jeśli chodzi o falangę macedońską, to zwyciężyła rzymskie wojska w dużych bitwach jedynie dwa razy w historii - pod Herakleą i Ausculum, wszystkie inne starcia kończyły się dotkliwymi porażkami hellenistycznych oddziałów. Nie można jednoznacznie powiedzieć, że legiony były lepsze niż falanga, ale były po prostu bardziej uniwersalne, mogły walczyć w różnych szykach, tak na dystans jak i w zwarciu, znacznie sprawniej przegrupowywały się i manewrowały. Ale pytanie "legion czy falanga" pozostaje otwarte i jest ciągle jednym z ulubionych tematów rozważań historyków zajmujących się starożytną wojskowością.

Użytkownik	Zawisza Jul
	Dodano: 2007-10-26 Ciekawe, ale nie przynudzające :P Autor musiał się doszczętnie wyczerpać ;)

Użytkownik

peregrinator

Dodano: 2007-11-24 Uwazam ze autor porwal sie na rzecz bardzo trudno i ciezka tak naprawde do opisania w jednym artykule. Podziwiam odwage! Niestety niepotrzebnie pomieszana zostala armia ladowa i flota hellenska. Byly wieksze okrety niz triery- polecam pania Swiderek i Bravo-Wiprzycka ktore okresem hellenistycznym sie zajmowaly i troche tekstu takze o okretach wojennych popelnic raczyly. Niestety artykul nie mogl pomiescic w sobie z samej definicji calego, tego jakze ogromnego materialu, dlatego jeszcze raz uznanie dla autora za odwage i probe usystematyzowania tegoz zagadanienia

Użytkownik	Alex
	Dodano: 2007-11-29 Jak na owe czasy mieli dobrą taktykę.Ta falanga była nie do przebicia.

Redaktor

Lilla Weneda

Dodano: 2008-04-12 Artykuł omówiony troszkę encyklopedycznie, mimo to ciekawy. Nie jestem zdania, że omawianie wojsk lądowych jak i morskich, jest błędem, wręcz przeciwnie. Zwraca to uwagę na fakt, że Grecy oprócz wojsk na lądzie dysponowali silną flotą. Podejście do zagadnienia dobre, tylko możnaby troszkę więcej napisać.Jedynym poważnym minusem tej pray jest to, że nie można powiększyć zdjęć (zwłaszcza tych opisowych, na których źle widać tekst).

Użytkownik

greensprout

Dodano: 2008-10-22 Całkiem fajnie opisane jak na tak trudny temat, jednak lepiej czytałoby się wg mnie chronoligicznie, nie skacząc raz z okresu archaicznego do klasycznego, do mykeńskiego itd. Poza tym jest parę niedociągnięć jak choćby zagadnienie dotyczące szyku ukośnego falangi, o czym wspomniano już wcześniej. Poza tym nie do końca zgodzę się z tym twierdzeniem: "odkrycia Henryka Schliemanna udowodniły, że w opowiadaniach o zmaganiach Trojan z Achajami było więcej prawdy niż legendy" ponieważ raz, że Schliemann odkrył tylko Troję a tak do końca nie wiadomo czy rzeczywiście wojna trojańska w takiej postaci jaką opisał Homer miała miejsce, a dwa, że nadal zmagamy się z legendą o Troi i wcale nie ustalono czy w opowiadaniach Homera było więcej prawdy, jedynie ze spokojem można stwierdzić, że wygląd Troi był adekwatny do tego, jaki opisał Homer, nic więcej. Szczególnie, że znalazło się tam parę nieścisłości, które mogły wynikać nawet nie z winy samego Homera, ale osób, które były jego źródłem informacji, a więc na pewno nie możemy stwierdzić, że w "Iliadzie" znajduje się głównie prawda.

Użytkownik	greensprout
	Dodano: 2008-10-22 Ale to właściwie taki drobny błąd wynikający za pewne z "zagalopowania się", gratuluję pracy bo temat obrałeś/aś sobie naprawdę trudny ;).

Gość

secutor

Dodano: 2009-11-29 no a ja sie tutaj przyczepie do bardzo wielu zeczy. falangi byly stosowane nietylko ukosne, ale i o ksztalcie klina ktory wchodzil we wrogie wojsko. byly tez falangi o ksztalcie podkowy oskrzydlajace wojsko wroga i zamykajace je. jedna z tych taktych prawdopodobnie zostala urzyta podczas bitwy pod maratonem. jak to dzialalo? ano tak ze gdy ustawimy najlepszych zolnierzy na srodku szyku bojowego to beda brnac do przodu po trupach do celu szybciej niz ci gorsi. w ten sposub tworzyl sie klin. jezeli zas tych lepszych ustawimy na koncach zedu/falangi to wtedy szereg powinien otoczyc wroga. przy czym sa 3 wersje. gdy wrug wchodzi w falange bo jej slabi zolnierze ustepoja pod naporem gdy falanga wchodzi we wroga i polaczenie tych dwuch. niejest do konca tez pewne czy hoplite chronily dwie tarcze. jesli by tak bylo musieli by stac bokiem do wroga. napewno nieoslanialy dwie tarcze hoplite w falandze, gdy ten stal przodem bo niebyly dostatecznie szerokie. ciosy wyprowadzane z takiej falangi byly albo znad barku albo z biodra. to tez niejest pewne do konca. byc moze bylo to kwestia upodobania. falanga przy uzyciu tarcz powstrzymywala napur przeciwnika lub napierala na niego, ale pamietajmy tez do czego slurzyly dzidy. zauwarzcie ze jest ona z obu stron zakonczona ostrzem. najczesciej tlumaczy sie to ,,gdy jedno ostrze zlamalo by sie, zawsze jest drugie". co moim zdaniem moze sie okazac prawda, ale tylko w polowie. jest to moja teoria, ale uwarzam ze co bardziej doswiadczeni hoplici potrafili wykorzystac oba ostrza. gdy zaatakowany przeciwnik odbil ostrze (zmieniajac jego trajektore lotu podobnie jak w szermierce europejskiej, lub japonskim kendo/kenjitsu itd.) doswiadczony hoplita wykorzystojac sile ciosu przeciwnika obracal dzide o 180 stopni atakojac jej druga strona. do tego dochodzilo uderzenie tarcza o tarcze i pruba wybicia z rownowagi przeciwnika (cos jak w boksie klincz). omowie tutaj ataki tarcza na podstawie malowidla. jeden z hoplitow w durzym wykroku (ktore sugeruje szybkie bieg) i z dzida w gorze atakoje na drugiego w przykucu nisko przy ziemi. i jeden i drugi wiedza ze nalerzy wybic przeciwnika, ktory z nich jest bardziej doswiadczony? rozpedzony moze liczyc ze gdy kopnie w tarcze przeciwnika ten sie odsloni, moze tez poprostu uderzyc tarcza ale przeciez wcale niemusi, moze zrobic finte udajac ze uderzy zaczekac na reakcje tego w przykucu. drugi hoplita liczy ze biegnacy przeciwnik utknie na nim (byc moze niewychamoje byc moze wogule niezdaje sobie sprawy z zagrorzenia).to tak mniej wiecej. do tego dochodza ataki mieczem, ktory byl stosowany na krotka odleglosc lub/i w scisku (dzida trudniej walczyc w tlumie). ataki takim mieczem mozna bylo zadawac na calej lini wokul tarczy. po jej prawej stronie gora-dol, po jej gornej stronie lewo-prawo-prawo-lewo,a nawet po jej lewej stronie przekladajac reke za plecy. tymi cieciami starano sie atakowac reke przeciwnika. gdy jednak dochdzilo do zwarcia tarcza o tarcze, trzeba bylo skupic sie na zabiciu przeciwnika a nie na jego okaleczeniu i atakowac bardziej czule/smiercionosne punkty. oczy, twarz (prubojac siegnac az muzgu, szyje dzgajac w strone serca, lub reke, pod pache (mozliwe dosiegniecia serca, przedramie (to ostatnie oczywiscie nierownalo sie smierci).

Gość

Sanderson

Dodano: 2010-10-22 Wszystko pięknie ładnie, secutor ma świetną ortografię (chyba że nie miał dostępu do polskich znaków). Jest tylko jeden mankament. Grecka armia jest opisana w każdym podręczniku, to po co pisać to samo w internecie. Bardziej przydałaby się wiedza o dzisiejszych siłach zbrojnych Grecji. Jakie mają wozy? Broń? Lotnictwo? Taktykę? Strategię? Nikt nie pisze, wszyscy myślą tylko o facetach w sukienkach sprzed 2 000 lat. Nie żebym ich nie lubił, bo sam mam grecki rodowód, no ale bez przesady... Artykuł spoko

Użytkownik	dametriusz
	Dodano: 2011-07-20 wszystko prawda , ale np. w bitwie pod Magnezją falanga była przestarzała jeżeli weźmie się pod uwagę ją w konfrontacji z legionem manipularnym czy falangę ptolemejską w walkach w Egipcie między cezarem a Ptolemeusze XII Austesem czy późniejszą armię Kleopatry w 30 roku p.n.e.